Οι συνέπειες της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου για τους ίδιους τους μαθητές συνδέονται, σύμφωνα με σχετικές έρευνες, με υψηλότερα ποσοστά ανεργίας, εγκληματικότητας, βίας, κατανάλωσης αλκοόλ και χρήσης ναρκωτικών ή με χαμηλότερο δείκτη προσδόκιμου ζωής σε σχέση με τους αποφοίτους της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Τα παιδιά εγκλωβίζονται σε έναν φαύλο κύκλο: η φτώχεια είναι ένας παράγοντας που συμβάλλει στην πρόωρη σχολική εγκατάλειψη, η οποία με τη σειρά της συνεπάγεται αυξημένο κίνδυνο φτώχειας. Η άναρχη, εκρηκτική οικιστική επέκταση και η συνεχώς αυξανόμενη μετακίνηση μεγάλων κομματιών του πληθυσμού επέτειναν τις δραματικές συνέπειες που αποτυπώνονται στην εγκατάλειψη ολόκληρων περιοχών του κέντρου αλλά και της περιφέρειας των πόλεων στην άθλια μοίρα τους.
Ο συνδυασμός της μόνιμης επί δεκαετίες υποχρηματοδότησης της Παιδείας από τον Κρατικό Προϋπολογισμό, της παντελούς απουσίας πολιτικών υποδοχής του νέου πληθυσμού και των κοινωνικών του αναγκών με την απελπιστική, για ευρωπαϊκή χώρα, έλλειψη υποδομών και προτεραιοτήτων για τη λύση του μεγάλου σκανδάλου της διπλοβάρδιας από την Πολιτεία, ενισχύουν στη πόλη μας -και όχι μόνο σε αυτή- την εμφάνιση ακραίων φαινομένων. Το στρίμωγμα των μαθητών σε κοντέινερς και η παραβίαση της χωροταξικής κατανομής σε πολλά σχολεία της πόλης και μάλιστα με ψευδεπίγραφες συμβολαιογραφικές πράξεις ανάθεσης της κηδεμονίας των μαθητών σε συγγενείς - δημότες του σχολείου - στόχου, δεν είναι δυστυχώς τα μοναδικά ντροπιαστικά συμπτώματα αυτού του εκφυλισμού. Τα φαινόμενα αυτά απειλούν με οριστική κατάρρευση την ήδη τραυματισμένη οργανική συνοχή των σχολείων των πλέον ευαίσθητων περιοχών, υπονομεύουν την παιδαγωγική διαδικασία και την εμπιστοσύνη των μαθητών και των γονέων στους θεσμούς και ταυτόχρονα απογειώνουν την παραπαιδεία των φροντιστηρίων και των ιδιαίτερων μαθημάτων.
Με τα νέα βάρβαρα μέτρα και τις αφόρητες περικοπές των κονδυλίων, το ήδη τραυματισμένο δημόσιο σχολείο εγκαταλείπεται στη μοίρα του και έτσι επιταχύνεται η επαίσχυντη πολιτική τής διαφοροποίησης της εκπαίδευσης από σχολείο σε σχολείο και από δήμο σε δήμο. Το σχολείο τελικά φανερώνεται ως το πλέον εμφανές πεδίο στο οποίο εκφράζονται απτά οι ωμοί ταξικοί διαχωρισμοί και στο οποίο οξύνεται με ακόμα μεγαλύτερη ένταση η πόλωση ανάμεσα σε ελάχιστους πλούσιους και σε ολοένα περισσότερους φτωχούς μαθητές.
Την ίδια στιγμή στην πόλη μας κορυφαίοι εκκλησιαστικοί παράγοντες, που το μόνο που φαίνεται να τους συνδέει με την Παιδεία -παρά τις από άμβωνος διακηρύξεις τους- είναι η μισθοδοσία τους από το Υπουργείο Παιδείας, διαπραγματεύονται προκλητικά ως μεσίτες την πώληση των τελευταίων κατάλληλων για σχολική στέγη οικοπέδων σε ιδιώτες.
Οι γκροτέσκες εικόνες της πόλης που κατέγραψαν ο Δαμιανός και ο Γιάνναρης στην Ευδοκία και στην Άκρη της Πόλης αντίστοιχα, παρά τα σαράντα χρόνια που χωρίζουν τις δύο ταινίες, φανερώνουν ως εκλεκτική συγγένεια την κοινή ευαισθησία των δύο δημιουργών για τη μοίρα των φτωχών και ταυτόχρονα διατηρούν έως σήμερα, όπως και οι σπουδαιότερες ταινίες του ιταλικού νεορεαλισμού, την αξία του κοινωνικού ντοκουμέντου.
Αντίθετα, η σκουριασμένη και ασυνάρτητη πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας εξακολουθεί μηχανικά να επαναλαμβάνει προς τους νέους το ίδιο ανατριχιαστικό μήνυμα: όσοι μπορείτε να επιβιώσετε υπό το νέο καθεστώς επιβιώστε, οι υπόλοιποι μπορείτε να πάτε να κόψετε τον λαιμό σας.
*Ο Τρ. Τρανός είναι εκπαιδευτικός, πρόεδρος Γ' ΕΛΜΕ-Θ
